Prilozi posjetitelja

Stav Islama o brijanju brade

Podijeli sa drugima i zaradi sevap:

U ime Allaha, Milostivog, Samilosnog

Kaže Uzvišeni Allah: “Reci: Ako Allaha volite mene slijedite, i vas će Allah voljeti i grijehe vam oprostiti! A Allah prašta i Samilostan je.” (prijevod značenja Kur’ana, Ali’Imran, 31. ajet)

Ako pogledamo u Tefsir ovog ajeta naći ćemo slijedeće: Ovaj časni ajet donosi sud o svakome onome koji tvrdi da voli Allaha, a nije na putu Muhammedovom, navodeći da je njegova tvrdnja lažna sve doke ne bude slijedio Šerijat Muhammedov riječju i djelom. To je potvrđeno u sahih-hadisu Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koji kaže: ‘Ko bude uradio neki posao koji nije u skladu s islamom, on se odbacuje!’ U tom smislu i Allah Uzvišeni kaže: “Ako vi Allaha volite, onda mene slijedite, pa će i vas Allah voljeti”, tj. vi ćete dobiti i više od toga što ste tražili svojom ljubavlju, dobit ćete Allahovu ljubav prema vama, a ona je veća od vaše.

Neki mudraci govore: ‘Nije stvar u tome da ti voliš, nego je stvar u tome da budeš voljen.’ Nakon toga, Uzvišeni Allah subhanehu ve te’ala kaže: “…i grijehe vam oprostiti! A Allah prašta i milostiv je!” Ukoliko budete slijedili Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, vi ćete to dobiti kao blagoslov njegove misije. Zatim, Allah Uzvišeni kaže naređujući svim ljudima, – Reci: “Pokoravajte se Allahu i Poslaniku, a ako se okrenete od toga” tj.a ako se budete ponašali suprotno Njegovoj naredbi “Allah, doista, ne voli nevjernike!” To pokazuje da je ponašanje suprotno Poslanikovom, sallallahu alejhi ve sellem, putu nevjersto (kufr), te da Allaha ne voli onoga koji je takav, pa makar tvrdio i smatrao da voli Allaha i da Mu se približava tako da slijedi Poslanika i Vjerovjesnika nepismenog, Početa poslanika Allahovih, Poslanika koga je On poslao ljudima i džinima, onoga kojega bi slijedili svi, uključujući i velike poslanike pokoravajući mu se i prihvaćajući njegov Šerijat, da su bili živi u njegovo vrijeme.

Moje riječi: Kur’an zaista razdvaja istinu od neistine. Kada smo to riješili i kada smo ustanovili šta je onaj koji se ne trudi da slijedi Poslanika Muhammeda s.a.w.s. kod Allaha tebareke ve te’ala, možemo dalje. Kaže Resulullah s.a.w.s. “Djela se cijene prema namjerama.” (Bilježe: imam Buharija i Muslim)

UVOD NA TEMU

Zahvala pripada samo Allahu s.w.t., samo Njega obožavamo i samo od Njega pomoć tražimo, Njemu se utječemo od zla naših duša. Koga On uputi, niko ga u zabludu ne može odvesti, akoga On u zabludi ostavi, niko ga na pravi put ne može uputiti. Svjedočimo da nema drugog boga osim Allaha i da je Muhammed s.a.w.s. Njegov rob i Njegov poslanik.

“O vjernici, bojte se Allaha istinskom bogobojaznošću i umirite samo kao muslimani.” (Prijevod značenja Kur’ana, Ali’Imran, 102. ajet)

Ibn Ebi-Hatim navodi predanje od Abdullaha ibn Mesuda – Riječi: “Bojte se Allaha istinskom bogobojaznošću” znače da Mu se pokorava, ane da griješi; da Ga se sjeća, a ne da zaboravlja; da mu zahvaljuje, a ne da poriče. Ovo je vjerodostojan lanac prenošenja koji seže od ashaba (mevkuf), iako postoji i predanje direktno od Poslanika s.a.w.s., ali je prethodno vjerodostojnije. Od Enesa se prenosi da je rekao: “Rob se ne boji Allaha istinskom bogobojaznošću dok ne obuzda svoj jezik!” Seid ibn Džubejt i neki drugi smatraju da je ovaj ajet derogiran riječima Allaha Uzvišenog: “Bojte se Allaha koliko možete!” (64:16). Od Ibn-Abbasa navodi se da nije derogiran, ali “istinskom bogobojaznošću” znači da se bore na Allahovom putu istinskom borbom i da ih na tome ne smeta ničiji prijekor, da primjenjuju pravdu, pa makar se to odnosilo na njih, njihove roditelje i sinove.

Uistinu, najljepši govor je Allahov govor, a najbolja uputa je uputa Muhammeda, najgore stvari su novotarije, asvaka novotarija je dalalet (zabluda), a svaka zabluda vodi u vatru.

“Allah će na visoke stepene uzdignuti one od vas koji vjeruju i kojima je dato znanje.” (Prijevod značenja, Kur’an, Mudžadele, 11. ajet).

Uzvišeni također kaže: “Samo se Allaha istinski boje od robova Njegovih – učeni.” (Prijevod značenja, Kur’an, Fatir, 28. ajet)

Allah subhanehu ve te’ala o Poslaniku s.a.w.s. kazuje na brojnim mjestima. “On ne govori po hiru svome, to je samo Objava koja mu se obznanjuje.” (Prijevod značenja, Kur’an, En-Nedžm, 3-4. ajet)

Važno za napomenuti u prvom dijelu ovog članka je to da je Islam strogo zabranio oponašanje kjafira (nevjernika), a Poslanik s.a.w.s. je, odgajajući svoje ashabe, učio ih da se razlikuju od kjafira (nevjernika).

Šerijatski stav po pitanju brijanja brade

“El-lihje” je izraz koji se upotrebljava u arapskom jeziku za bradu, a množina ove imenice je “el-liha” ili “el-luha” a ima za značenje “ono što izrasta na dva obraza i bradi muškarca.” Kada se kaže da je neko “lihjani” to znači da ima bujnu bradu. Šejh Ahmed ed-Dehlevi je ovako definisao bradu: “Dužinski brada je ono što izrasta od završetka donje usne, iza brade (dijela tijela) i onoga ispod nje, a širinski, ono što izrasta iz zalistaka, iz obraza do početka brade (dijela tijela).
Dokazi o obavezi puštanja brade

Prije nego što počnemo iznositi dokaze o obavezi puštanja brade, neophodno je podsjetiti se na neka pravila koja će nam, uz Allahovu pomoć, olakšati razumijeanje šerijatskog propisa po ovom pitanju.

1. Allahov Šerijat kojeg je objavio svome posljednjem Poslaniku Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, je postojan do Sudnjeg dana. Ne mijenja ga ni mjesto, ni vrijeme, ni ljudi. Naredbe ostaju naredbe, zabrane zabranama, dozvoljeno ostaje dozvoljeno.

2. Svaka naredba Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, od njegova Gospodara tebareke ve te’ala je direktna naredba njegovim slijedbenicima, osim ako dođe jasan i ispravan šerijatski dokaz da se to odnosi samo na Resulullaha, sallallahu alejhi ve sellem.

3. Sve što je došlo u Kur’anu i Sunnetu u imperativnom obliku postaje obavezom svim sljedbenicima Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, osim ako dođe ispravan šeriatski dokaz koji tu naredbu spušta na stepen ‘istihbaba’. A poznato fikhsko pravilo da naredba za sobom povlači obavezu.

Dokazi iz Kur’ana

Kaže Uzvišeni jezikom Haruna:”O sine majke moje, ne hvataj me za bradu i kosu moju.” (Prijevod značenja, Kur’an, Taha, 94. ajet) – Ovo je jasan Kur’anski dokaz da je puštanje brade bila praksa Allahovih Poslanika i prije Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem. Dio islamskih učenjaka iz ovog ajeta uzima dokaz o obavezi puštanja brade, jer smatraju da šerijat poslanika prije nas vrijedi i za ovaj ummet osim ako nije negiran ili izmjenjen šerijatom Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem. U ovome slučaju radi se o potvrdi istog propisa i to Sunnetom Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kao što ćemo to malo kasnije spomenuti inša-Allahu. Komentarišući ovaj ajet kaže šejh eš-Šinkiti: ‘Ovaj ajet upućuje na obavezu puštanja brade i zabranu brijanja. To je bila praksa Allahovih Poslanika neka je Allahov mir i spas na sve njih.”

Od Hašima ibnul-‘Asa el-Umevija se prenosi da je poslan skupa sa jednim čovjekom, Heraklu kralju Ruma, da ga pozovu u Islam. Herakl im je između ostalog pokazao slike nekih prijašnjih Poslanika naslikanih na komadu svilenog platnu. U opisu tih Poslanika se kaže “Nuh a.s. da je imao lijepu bradu… Ibrahim a.s. da je imao bijelu bradu… Ishak a.s. da je imao rijetku bradu… a Jakub a.s. da je ličio svome ocu Ishaku… a u opisu Isa’ a.s. da je imao crnu bradu.”Ovu predaju bilježi imam el-Bejheki u ‘Delailun-nubeveh’, 1/386-389 (prevedeno u skraćenom obliku). Ibnu Kesir kaže: ‘Stepen ispravnosti ove predaje je dobar.’ Riječi ibnu Kesira uzete su iz Er-redu ala tehzibil-lihje str.7

Ajet sam za sebe ne može biti okaz o obavezi puštanja brade, ali je opšte poznato da Sunnet tumači Kur’an i kada se hadisi koji naređuju puptanje brade promatraju zajedno sa ajetom, dokazi bivaju čvrsti i nepobitni.

Dokazi iz Sunneta

1. Prenosi se od Ibnu Omera r.a. da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Razlikujte se od mušrika, puštajte brade, a podrezujte brkove.” 21

Ovaj hadis kao i svi ostali, došao je u naredbenoj formi. Prethodno smo spomenuli fikhsko pravilo da naredba povlači obavezu, pa je puštanje brade obaveza i, također, kraćenje brkova je obaveza.

2. Prenosi imam Muslim od Ibnu Omera r.a. da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Kratite brkove a puštajte brade.” 22

Imam en-Nevevi u komentaru Muslimova sahiha objašnjavajući glagol “u’fuu” (puštajte), koji je upotrijebljen u ovom hadisu kaže: ‘To znači: pustite je da raste onakvu kakva jeste i nemojte je kratiti.” 23

3. Prenosi se od Ebu Hurejre da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Kratite brkove i puštajte brade razlikujte se od vatropoklonika.” 24

4. Bilježi imam Muslim od Ibnu Omera r.a. da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio trimovanje (podrezivanje) brkova i puštanje brade. 25

5. Bilježi Ibnu Ebi Šejbe od Džabira r.a. da je rekao: “Naređivano nam je (od Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem,) da puštamo brade i kratimo brkove.” 26

Ovo su najjasniji hadisi kojima je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio puštanje brade. Da li i pored ovako jasnih dokaza iz najvjerodostojnijih hadiskih zbirki ima mjesta za raspravu? Kako naredbu razumijeti osim kao naredbu?! Za one koji misle da Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ne može nešto narediti ili smatraju da sve što je rekao, samo je sunnet, navodimo slijedeće dokaze:

a) Allah subhanehu ve te’ala kaže: “Neka se pripaze oni koji postupaju suprotno naređenju njegovu (Poslanikovu) da ih iskušenje kakvo ne stigne ili da ih bolna patnja ne snađe.” (Prijevod značenja, Kur’an, En-Nur, 63. ajet)

Zar brijanje brade nije suprotno naređenju Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?

b) Uzvišeni Allah kaže: “Kada Allah i Poslanik Njegov nešto odrede, onda ni vjernik ni vjernica nemaju pravo da po svom nahođenju postupe. A ko Allaha i Njegova Poslanika ne posluša, taj je sigurno skrenuo sa pravog puta.” (Prijevod značenja, Kur’an, El-Ahzabn, 36. ajet)

To jest, kada Allah subahenu ve te’ala i Njegov Poslanik Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, nešto narede. 27

Kaže es-Savi: “U ajetu je spomenuto Allahovo dž.š. ime zbog veličanja (ta’zima) i da bi se ukazalo na to da je odredba Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, istovremeno odredba i Allaha tebareke ve te’ala, jer Uzvišeni subhanehu ve te’ala za njega (Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem,) kaže:

“On ne govori iz prohtjeva svojih, to je samo Objava koja mu se obznanjuje.” 29 (Prijevod značenja, Kur’an, En-Nedžm, 3-4. ajet)

Povod objave ajeta (El-Ahzab, 36.) bilo je nezadovoljstvo Zejnebe bintu Džahš sa Poslanikovom s.a.w.s. naredbom da se uda za njegova tadašnjeg posinka Zejda. Ibnu Kesir u svome tefsiru kaže: ‘Ovaj ajet je opštevažeći za sve i nema niko pravo kada sazna za Allahovu tebareke ve te’ala naredbu ili naredbu Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da se suprostavi tome, nema pravo slobodna izbora i ne smije koristeći svoj razum da postupi drukčije.” Musliman uvijek mora, pokoravajući se, da bude zadovoljan onim što presudi Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, sviđalo mu se to ili ne. Uzvišeni Allaha subhanehu ve te’ala kaže: “I tako Mi Gospodara tvoga oni neće biti vjernici dok za sudiju u sporovima svojim međusobnim tebe ne prihvate, i da onda zbog presude tvoje u dušama svojim nimalo tegobe ne osjete, i dok se sasvim ne pokore.” (Prijevod značenja, Kur’an, En-Nisa, 65. ajet)

c) Jedan od dokaza da Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, može da naredi jeste i hadis koga prenosi Ebu Hurejre u kojem je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Da se ne bojim da ću otežati svome ummetu, naredio bih im da koriste misvak prije svakog namaza.”

Znač Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je bio oprezan da ne optereti svoj ummet, jer da je naredio redovno korištenje misvaka bio bi to vadžib (obavezno) izvršavati.

6. Prenosi se od Ibnu Omera da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Potkresujte brkove i puštajte brade.” – Imperativi izraz koji je Poslanik , sallallahu alejhi ve sellem, upotrijebio u ovom hadisu je “u’fuu” i znači puštanje i ostavljanje u stanju kakvom jeste.

Ovaj glagol je naveden u Kur’anu na više mjesta. U suri El-Bekare, Uzvišeni Allaha dž.š. kaže:”Jes’eluneke maza junfikun kulil-‘afv , prijevod ovog ajeta bi bio:”Pitaju te šta da udjeljuju? Reci: Višak” (Prijevod značenja, Kur’an, El-Bekare, 219. ajet) Tj. udjeljujte ono što vam ostane preko vlastitih potreba. Analogno ovome hadisu kao da se hoće reći: pustite bradu da raste tako da se stvori višak od bujnosti i dužine.

7. Bilježi imam Malik od Ibnu Omera da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio trimovanje (potkraćivanje) brkova i puštanje brade.

A u hadisu od Ebu Hurejre Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kaže:”Ko mi se pokori, pokorio se Allahu, a ko mi odbije pokornost, odbio je pokornost Allahu.”

PUŠTANJE BRADE JE UPUTA POSLANIKA, SALLALLAHU ALEJHI VE SELLEM

Uzvišeni Allah subhanehu ve te’ala kaže: “ono što vam Poslanik da to uzmite, a ono što vam zabrani to ostavite i bojte se Allaha, zaista Allah žestoko kažnjava” (Prijevod značenja, Kur’an, El-Hašr, 7. ajet)

U komentaru ovog ajeta Ibnu Kesir kaže: “Šta god da vam naredi učinite to, a što vam zabrani ostavite, jer Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ne naređuje osim dobro i ne zabranjuje osim zlo.”

“Neka se pripaze oni koji postupaju suprotno naređenju njegovu da ih iskušenje kakvo ne stigne, ili da ih patnja bolna ne snađe.” (Prijevod značenja, En-Nur, 63. ajet) Ibnu Kesir komentarišući ovaj ajet kaže: značenje rijeli ‘iskušenje’ i to u srcima bilo nevjerstvom, licemjerstvo ili novotarijama, a riječi “ili da ih patnja bolna ne snađe” bolna patnja na dunjaluku bilo ubistvom ili sprovođenjem šerijatskih kazni nad njima, ili zatvaranjem i sl. Ashabi r.a. su dobro shvatali opasnost skretanja sa Poslanikovog, sallallahu alejhi ve sellem, puta. Ebu Bekr es-Siddik r.a., najbolji čovjek poslije Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i njegov prvi halifa kaže: Nema ništa što je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, činio a da ga nisam slijedio u tome, i bojim se, ako bih ostavio nešto od Njegove, sallallahu alejhi ve sellem, prakse, da bih zalutao sa pravog puta.”

U predaji el-Harisa Ibnu Ebi Usame od Jahja Ibnu Kesira kaže se: Došao je čovjek stranak kod Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, obrijane brade i dugih brkova pa ga je Resulullah, Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, upitao: “Šta te je navelo da učiniš to?” Odgovorio je: ‘Moj gospodar mi je tako naredio.’ a Poslanik Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, mu je rekao:”Meni je Allah naredio da puštam bradu i skraćujem brkove.”

MIŠLJENJE ISLAMSKIH PRAVNIKA O BRIJANJU BRADE

U tekstu su spomenuta brojna mišljenja Islamskih pravnika o brijanju brade, no evo za kraj, neće biti na odmet, pomenuti još njih par.

1. Kaže Ibnu Hazm el-Endelusi: “Islamski učenjaci su se složili da brijanje cijele brade nije dozvoljeno.”

2. Kaže ibnu Abdul-Berr u Et-temhidu: “Brijanje brade je haram i to čine oni koji oponašaju žene.”

3. Šejhul-Islam Ibnu Tejmijje zagovara da: “Brijanje brade ja haram.”

4. Veliki učenjak hanefijskog mezheba Ibnu ‘Abdin kaže: “Čovjeku je zabranjeno da reže svoju bradu, to jest da je brije.”

5. Es-Seffarubu veli: “Brijanje brade je musletun jer je Allah s.w.t. učinio bradu ukrasom ljudi. Njenim brijanjem se, također, oponašaju krpćani, stoga je pogrdno.”

7. Prenosi ibnu ‘Asakir da je Omer Ibnu Abdul-Aziz rekao: “Brijanje brade je musletun, a Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je to zabranio.”

8. Ali Mahfuz navodi: “Složili su se učenjaci sve četiri mezheba da je puštanje brade vadžib a njeno brijanje haram.”

9. Šejh Muhammed Sultan el-Hadžnedi veli: “Brijanje brade je mekruh-tahrimen, a to čine pripadnici drugih vjera i pojedinci koji umišljaju da su muslimani.” A nakon što je naveo dokaze, utvrđuje: “Ovo je stav imama sve četiri mezheba.”

10. Ebu Bekr el-Džezairi kaže: “Brijanje brade je haram.”

ŠERIJATSKI STAV PREMA ONOME KOJI SE ISMIJAVA SA PUŠTANJEM BRADE

Uzvišeni Allah s.w.t. kaže: Ako ih zapitaš, oni će sigurno reći: Mi smo samo razgovarali i zabavljali se, Reci: Zar ste se Allahu i riječima Njegovim i Poslaniku Njegovu rugalu? Ne ispričavaj te se, jasno je da ste nevjernici, a tvrdili ste da ste vjernici.” (Prijevod značenja, Kur’an, Et-Tevbe, 65-66. ajet)

Povod objave ovog ajeta je slučaj, kada se grupa munafika, ismijavala Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i njegovim ashabima r.a. kada su pošli na Tebuk, govoreći: ‘Nismo vidjeli slične ovim “Kur’andžijama” (misleći na Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i njegove ashabe r.a., nema im ništa draže nego da pune svoje stomake, da lažu a na bojnom polju nema strašljivijih od njih.”

Šejh Ebu-Fejd ibnus-Siddik konstantira: “Ismijavanje bradom je djelo kufra, koje čovjekka izvodi iz vjere (čini ga otpadnikom). Sa ovim su se složili svi islamski učenjaci, jer je to ismijavanje sa onim što je naredio Islam.”

Skupina savremenih učenjaka tvrdi: “Ko se ismijava bradom on je murted, otpadnik od vjere, jer se izigravanje sa nečim na što upućuje ili podstiče Kur’an ili Sunnet smatra kufrom i odmetništvom od Islama.”

Šejhul-islam Ibnu Tejmijje zaključuje sljedeće: “Ko omalovažava Poslanike on je nevjernik i njegova krv je halal, dozvoljeno ga je ubiti po KONSENZUSU (mišljenju SVIH islamskih učenjaka).” Omalovažavanje i izigravanje bradom predstavlja jedan od najizrazitijih oblika ismijavanju Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.

a Allah subhanehu ve te’ala najbolje zna
__________________________

Hvala i zahvala pripadaju samo Allahu tebareke ve te’ala neka je najiskreni salavat i selam na Njegovog posljednjeg poslanika i miljenika Muhammeda s.a.w.s. , njegovu porodicu, i ashabe. Molim Allaha da se svi oni koji su čitali ovaj članak okoriste. Ovo nije, sa moje strane, nikakav povod za diskusije, samo želim da ono što znam i posjedujem od znanja, uz izričito Allahovu milost i dozvolu, jer On tebareke ve te’ala mi je to isto dao, podijelim s vama.

Molim Allaha Uzvišenog da brata Safeta Kuduzovića nagradi najvećim stepenima Dženneta i podari mu svako dobro na, kako ovom prolazno, tako i onom, vječnom, svijetu. Ovaj člank pisao sam i priredio sam iz knjige: ‘Stav Islama o brijanju brade, pušenju i muzici’ – autora: Safet Kuduzović, pisana; 1420. h.g. u Sarajevu.

Poslao brat: Muhamedagic – Cazin

Podijeli sa drugima i zaradi sevap:

Ukoliko ste primijetili grešku u članku, OZNAČITE TEKST i nakon toga pritisnite tipke na tastaturi Ctrl+Enter.

NA VRH

Spelling error report

The following text will be sent to our editors: